Asset Publisher Asset Publisher

Rezerwaty przyrody

 

Rezerwaty przyrody

„Cisy na Górze Jawor" – rezerwat florystyczny, pierwotnie utworzony w 1935 roku, akt ustanowienia  - Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 14 lutego 1957 r. (aktualizacja granic zarządzeniem RDOŚ z dnia 26.11.2017).  Jest to pierwszy utworzony rezerwat przyrody w polskiej części Bieszczadów Zachodnich. Obejmuje powierzchnię 3,68 ha na południowych stokach góry Jawor, pomiędzy Bystrym a Jabłonkami. Chroni on naturalne stanowisko cisa pospolitego Taxus baccata, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z 1924 roku od miejscowego gajowego Jana Wermińskiego. Cis rośnie pod okapem drzewostanu jodłowo-bukowego z udziałem jawora i wiązu górskiego. W rezerwacie tym można spotkać również inne ciekawe gatunki roślin takie jak lilia złotogłów Lilium martagon, wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum, róża alpejska Rosa pendulina czy ostrożeń lepki Cirsium erisithales. Rezerwat nie posiada planu ochrony ani zadań ochronnych. 

 

„Woronikówka" – rezerwat florystyczny utworzony w 1989 roku. Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z dnia 8 grudnia 1989 r. (M.P. z dnia 31 grudnia 1989, Nr 44, poz. 357). Na powierzchni 14,82 ha ochronie podlega stanowisko cisa pospolitego na obszarze Bieszczadów Zachodnich. Rezerwat obejmuje szczyt i górną część zbocza Woronikówka. W części rezerwatu wykształciła się jaworzyna z języcznikiem zwyczajnym Phyllitis scolopendrium. Od strony południowo-wschodniej rezerwat mija zielony szlak turystyczny PTTK biegący z m. Jabłonki w kierunku Turego Berda. Rezerwat nie posiada planu ochrony ani zadań ochronnych. 

 

„Gołoborze" – rezerwat przyrody nieożywionej utworzony w 1969 roku, Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 20 listopada 1969 r. (M.P. z dnia 9 grudnia 1969, Nr 51, poz. 398). Zajmuje powierzchnię 12,03 ha (aktualizacja granic wprowadzona Zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia 6 października 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Gołoborze” (Dz. U. Woj. Podka. z dnia 9 października 2017 r. poz. 3284).  Ochroną objęte są tutaj najniżej położone w Karpatach pola rumowisk skalnych – gołoborza. Na skałach można zaobserwować wiele gatunków porostów, które są typowe w Bieszczadach dla gołoborzy powyżej górnej granicy lasu. W otoczeniu gołoborzy wykształcają się różne fazy sukcesji roślinności. Przez rezerwat prowadzi krótka ścieżka przyrodnicza, na którą można wejść przez stalowy mostek nad Rabskim Potokiem. Ścieżka wyposażona jest w 2 tablice dydaktyczne o raz schody niedostęne dla osób niepełnosprawnych ruchowo. W pobliżu mostku znajduje się ujęcie wody mineralnej (dostępne poza okresem zimowym), stara sztolnia(niedostępna dla zwiedzających), a w korycie potoku można znaleźć kryształy górskie. Na terenie rezerwatu prowadzone były zabiegi ochrony czynnej w latach 2015, 2020, 2023 polegające na usunięciu i wyniesieniu nalotów drzew lekkonasiennych jak np. brzoza, usunięciu drzew niebezpiecznych w pobliżu ścieżki dydaktycznej, odsłonieciu oznaczeń i  tablic. Zarządzeniem nr 9/23 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rezszowie z dnia 17 lutego 2023 r. ustanowiono zadania ochronne dla rezerwatu obowiązujące na okrez 5 lat. 

 

„Sine Wiry"rezerwat krajobrazowy, utworzony w 1987 roku, Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z dnia 29 grudnia 1987 r. (M.P. z dnia 15 lutego 1988 Nr 5, poz. 47). Z powierzchni 444,50 ha tylko część przypada na Nadleśnictwo Baligród - 95,46 ha, pozostała część położona jest w Nadleśnictwie Cisna. Ochronie podlega przełomowy odcinek doliny Wetlinki i jej ujście do Solinki oraz osuwisko z 1980 roku na stokach Połomy. Po zejściu osuwiska w zatarasowanym korycie powstało tzw. Jeziorko Szmaragdowe, które z biegiem czasu uległo całkowitemu zamuleniu. Występują tu bardzo bogate zbiorowiska leśne – olszynka karpacka, grąd subkontynentalny, żyzne i kwaśne buczyny oraz jaworzyny. Zachowały się również niewielkie fragmenty łąk i relikty nieistniejącej wsi Zawój. Flora jest tutaj bardzo bogata. Do najciekawszych gatunków należą lulecznica kraińska Scopolia carniolica, tojad wschodniokarpacki Aconitum lasiocarpum czy języcznik zwyczajny Phyllitis scolopendrium. Do rezerwatu można dojść m.in. drogą leśną od strony Łopienki (tu dostępny parking) lub od miejscowości Kalnica (Nadleśnictwo Cisna). Rezerwat nie posiada planu ochrony ani zadań ochronnych. 

 

Mapy oraz informacje szczegółowe na temat form ochrony przyrody  (w tym rezerwatów) można znaleźć na stronie http://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/